Steeds meer veiligheidssystemen voor lichte bedrijfsvoertuigen

In de periode 1991-2007 is het aantal letselongevallen met lichte bedrijfsvoertuigen op onze snelwegen met 83% toegenomen. De CVO Barometer (enquête bij 3.316 fleetmanagers in 14 Europese landen) onderzocht het gebruik van veiligheids- en assistentie-uitrusting voor lichte bedrijfsvoertuigen. Dergelijke voertuigen beschikken meer en meer over veiligheidssystemen die heel wat ongevallen kunnen voorkomen.
De CVO Barometer nam 4 soorten veiligheidsuitrusting onder de loep: ABS, ESP, bandenspanningsindicator en de snelheidsbeperker. We wilden achterhalen welke uitrusting als noodzakelijk wordt beschouwd volgens de beslissingsnemers en wagenparkverantwoordelijken van Europese vloten die ook lichte bedrijfswagens bezitten.

Voor alle duidelijkheid, we hebben het hier over lichte bedrijfsvoertuigen of lichte vracht. Dit is de vrij ruime categorie voertuigen met een maximale toegestane massa (MTM) tot 3,5 ton. En zoals bij alle voertuigen worden ook hier de veiligheidssystemen onderverdeeld in actieve en passieve. De passieve systemen beschermen de bestuurder en passagiers tegen de gevolgen van een ongeval. We denken hierbij aan airbags (let wel, lang niet alle lichte bedrijfsvoertuigen hebben standaard een airbag voor de passagier) en gordelspanners. De actieve systemen helpen om een ongeval te voorkomen. We nemen de 4 belangrijkste actieve veiligheidssystemen even onder de loep.

ABS: de meest noodzakelijk beschouwde veiligheidsuitrusting
De meest bekende actieve veiligheidsvoorziening is ABS of antiblokkeersysteem. Deze voorziening is ondertussen op zowat alle nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen ingebouwd. Het is dus ook logisch dat Belgische en Europese beslissingsnemers (resp. 89% en 90%) ABS als de meest noodzakelijke veiligheidsuitrusting beschouwen.

Eigenaardig genoeg denken sommige bestuurders nog altijd dat het hoofddoel van ABS is om de remafstand te verkorten. Dat is niet helemaal juist. Het voornaamste doel van het systeem is te voorkomen dat de wielen blokkeren tijdens het remmen en zo het voertuig onbestuurbaar maken. Met andere woorden: dankzij ABS kan de bestuurder ook met volledig ingedrukt rempedaal een hindernis ontwijken. En inderdaad, behalve op een losse ondergrond (bv. grind), kan ABS ook voor een kortere remafstand zorgen. Dat is echter alleen het geval wanneer de bestuurder het rempedaal krachtig en helemaal ingedrukt houdt, tot het voertuig volledig tot stilstand komt.
Uit de CVO Barometer blijkt dat, voor de Belgische beslissingsnemers, na ABS, de airbag voor bestuurder en passagier op de tweede plaats staat (87%), terwijl BAS of noodremhulpassistentie als derde meest verplicht veiligheidsitem wordt genoemd (78%).

ESP: een onderschat veiligheidsinstrument
Volgens de CVO Barometer wordt het belang van ESP nog enigszins onderschat. Op de lijst van belangrijkste veiligheidsvoorzieningen haalt het slechts de vierde plaats in België (45%). Dit is jammer, want het is een ideale tool voor bestelwagens die – door verkeerde of te grote lading – aanzienlijk risico lopen op gevaarlijk weggedrag.
Het Electronic Stability Program (ESP) is een systeem dat ervoor zorgt dat de richting waarin het voertuig zich beweegt overeenstemt met de wensen van de bestuurder. Als het voertuig zich in een andere richting beweegt dan de stuurinrichting aangeeft, reageert ESP door de afzonderlijke wielen af te remmen en de wagen te stabiliseren. Het ESP verhindert dus dat een auto bij een plotse uitwijkbeweging van zijn koers afwijkt. Een interessant systeem dus. Volgens de fabrikanten van dergelijke systemen kan ESP zelfs tot 80% van het aantal ongevallen door slippen voorkomen. Dit systeem is als optie bij heel wat bestelwagenmodellen beschikbaar en zeker het overwegen waard.
In Europa beschouwt slechts 45% van de beslissingsnemers dit als een verplichte uitrusting. Enkel onze Duitse collega’s hebben het belang van deze veiligheidsuitrusting goed geschat, daar haalt ESP de top drie (73%).

Indicator zorgt voor optimale bandenspanning
Ook een bandenspanningsindicator kan heel wat problemen voorkomen. Een te lage bandenspanning zorgt voor een hoger verbruik van gemiddeld 3%, meer CO2-uitstoot en een slechtere wegligging. Ook is het risico op een klapband aanzienlijk groter bij een te lage bandenspanning. De oplossing: een indicator die een waarschuwing toont zodra het systeem een afwijking in de spanning van een van de vier banden constateert. Bij sommige bedrijfswagenmodellen is dergelijke indicator nu al standaard ingebouwd. Jammer genoeg beschouwt slechts 34% van de Belgische beslissingsnemers dit als verplicht, en 38% op Europees niveau, aldus de CVO Barometer 2010. Dankzij de positieve impact op de Total Cost of Use (TCU) van het voertuig (bandenslijtage, brandstofverbruik, ongevalrisico, ...) is ook deze optie de investering waard.

Snelheidsbegrenzer binnenkort verplicht?
Vrachtwagenbestuurders zijn al goed vertrouwd met de snelheidsbegrenzer. Europa wil dit instrument binnenkort ook verplicht maken voor bestelwagens. Een wetsvoorstel daartoe is al in het Europese parlement ingediend. Op die manier wil men overdreven snelheid – die algemeen beschouwd wordt als een van de oorzaken van vele ongevallen – kordaat aanpakken. Snelheidsbegrenzers hebben een bijkomend voordeel: zij verlagen het brandstofverbruik, waardoor uw TCU extra rendeert. Ook het milieu profiteert van deze maatregel.
Een ander veiligheidsitem dat ongevallen kan helpen vermijden is de actieve afstandsbewaring met de voorligger, maar dit is voorlopig enkel nog maar verkrijgbaar op personenwagens.

Er is dus nog werk aan de winkel en het blijft, ondanks al deze nieuwe uitrustingen, essentieel om de ‘basis’ veiligheidselementen - de banden, de schokdempers, de remmen, de lichten en de ruitenwissers - regelmatig te controleren.