De automobielwereld maakt zich op om onze afhankelijkheid van ruwe olie in vraag te stellen. De reden? Twee zorgwekkende trends: de olievoorraden zijn niet onuitputtelijk en het toenemende aantal wagens werkt de uitstoot van broeikasgassen in de hand. De constructeurs hebben lange tijd niet wakker gelegen van alternatieven voor benzine en diesel (deze klassieke brandstoffen zijn samen nog steeds goed voor 98% van het energieverbruik in de transportsector). Maar vandaag de dag staan alternatieve energiebronnen in het middelpunt van de belangstelling. Dat blijkt onder andere uit de vele onderzoeken die ernaar gevoerd worden.
De alternatieven voor de klassieke benzine- en dieselmotoren zijn onder te brengen in drie categorieën: verbrandingsmotoren (thermische motoren), elektromotoren en hybride motoren (combinatie van verbrandings- en elektromotor). Om u een duidelijk zicht te bieden op de mogelijkheden en keuzes voor uw toekomstige bedrijfswagens zetten we de huidige en toekomstige alternatieven voor u op een rijtje.
Verbrandingsmotoren
Aardgas
Aardgas zorgt voor een goed ecologisch evenwicht maar is als energiebron niet onuitputtelijk. De voorraden zijn echter voldoende groot – men spreekt van 70 tot 100 jaar – om de constructeurs van deze technologie te overtuigen. De kost om de wagen speciaal uit te rusten en het gebrek aan een bevoorradingsinfrastructuur zetten echter een rem op het gebruik ervan. Vandaag bieden de meeste autoconstructeurs één of twee modellen op aardgas of op aardgas-benzine.
België lijkt op dat vlak achterop te hinken. Volgens de IANGV (International Association for Natural Gaz Vehicles) rijden in ons land slechts 300 voertuigen op aardgas (voornamelijk voor openbaar vervoer), tegenover bijvoorbeeld 432.900 in Italië.
LPG
LPG (Liquified Petroleum Gas) is net als benzine en diesel afkomstig van ruwe olie. Het blijft één van de milieuvriendelijkste en goedkoopste brandstoffen op de markt. Momenteel telt België 80.000 voertuigen op LPG en beschikt het over 600 bevoorradingspunten. Dit petroleumderivaat vormt een korte- en middellangetermijnalternatief omdat de ruwe olie op lange termijn ooit uitgeput zal geraken. Belangrijkste nadelen zijn echter de tank die veel plaats inneemt, de regelmatige bijstellingen van de motor en de beperktere autonomie.
Biobrandstoffen
Plantaardige brandstoffen zijn afkomstig van graangewassen en biomassa en komen voor onder de vorm van bio-ethanol voor benzinemotoren en biodiesel voor dieselwagens. Deze biobrandstoffen blijken de fossiele brandstoffen niet volledig te kunnen vervangen, maar door er een kleine hoeveelheid van toe te voegen aan gewone benzine en diesel, wordt men minder afhankelijk van ruwe olie en daalt de CO2-uitstoot. Bovendien is hiervoor geen aanpassing van de voertuigen en pompstations nodig. Tegen 2010 wil de Europese Unie het gebruik van biobrandstoffen verhogen tot 5,75% van de markt.
In België zal in de loop van 2008 7% bio-ethanol en 3,37% biodiesel aan de gewone pomp beschikbaar zijn.
Momenteel is E85 (samengesteld uit 85% ethanol en 15% benzine) enkel bestemd voor de bevoorrading van de testwagens van 3 constructeurs (Saab, Volvo, Ford). België kent nog geen normen of fiscaal gunstig regime voor deze nieuwe brandstofsoort.
Elektromotoren
Batterijen
De elektrische wagen is nooit echt doorgebroken. Dit type voertuig wordt opgeladen via het elektriciteitsnet en is dus onrechtstreeks een wagen op kernenergie, koolwaterstof, of hernieuwbare energie, afhankelijk van de productiewijze van de elektriciteitsleverancier. In heel Europa rijden slechts 5.000 wagens met elektromotoren, voornamelijk voor openbaar vervoer. Het grootste minpunt blijft de autonomie, beperkt tot gemiddeld 80 km. Nieuwe batterijen met een actieradius van 200 km of meer zouden hierin echter verandering kunnen brengen.
Brandstofcel
Aangezien waterstof beschouwd wordt als de beste brandstof voor brandstofcellen voor de elektriciteitsproductie, noemt men sommige wagens ook wel eens ‘wagens op waterstof’. Deze energiebron is bijna onuitputtelijk. Ze is afkomstig van waterelektrolyse of de omzetting van gas of olie en stoot alleen stoom uit.
De productie ervan is echter duur en een netwerk van waterstofpompstations bestaat nog niet, behalve een paar uitzonderingen in Duitsland, Japan en de Verenigde Staten. Ze hebben er dan wel de eerste wagens met brandstofcellen rijden, maar de echte commercialisering ervan is pas voor 2010.
Verwacht wordt dat deze markt pas tussen 2020 en 2030 zal aantrekken.
Hybride motoren
Sinds enkele jaren brengen de grote constructeurs steeds schonere en beter presterende hybride wagens op de markt die afwisselend door een brandstofmotor en een elektromotor worden aangedreven.
Een van de lichtste vormen van de hybride motor is het systeem 'Stop & Start' waarvan de startmotorgenerator het mogelijk maakt om de motor stil te leggen wanneer het voertuig stopt en hem daarna onmiddellijk terug te starten. Deze oplossing levert in het stadsverkeer een brandstofbesparing op van 15%.
Verschillende constructeurs bestuderen momenteel een verfijnder hybride systeem dat een zuinige dieselmotor combineert met een elektrische aandrijving. Ze hopen het tegen 2010 te commercialiseren.
Sommigen beschouwen hybride voertuigen als een technologische tussenoplossing in afwachting van efficiëntere alternatieven. Anderen zien er dan weer een langetermijnoplossing in.
Welke oplossing op korte en middellange termijn?
Om alternatieve en fossiele brandstoffen vanuit ecologisch standpunt echt met elkaar te kunnen vergelijken, moet men de zaken globaal bekijken, dit wil zeggen van de “Bron tot de Wielen” of “Well to Wheels” (ontginning, raffinage, transport, roet- en CO2-uitstoot, ...). Op die manier kan men de balans opmaken van de globale ecologische voetafdruk van elk brandstoftype. Momenteel heeft men de neiging om zich uitsluitend te concentreren op de CO2-uitstoot tijdens het gebruik van het voertuig.
Welke oplossingen zijn - behalve het verantwoord rijden met bestaande wagens – vandaag al voor handen om de CO2-uitstoot en onze afhankelijkheid van ruwe olie snel en efficiënt terug te dringen?
- hybride voertuigen (aanbod blijft nog beperkt)
- voertuigen op LPG (met enkele praktische minpunten)
- voertuigen met klassieke aandrijfsystemen maar met een lager brandstofverbruik
Deze laatste oplossing is de meest toegankelijke, de meest voorkomende en momenteel dus de meest haalbare voor bijvoorbeeld een bedrijfswagenpark. Deze wagens met een verlaagd brandstofverbruik zijn ofwel kleiner, lichter, of maken gebruik van een minder energieverbruikende technologie.
